Didactisch materiaal
Cultuurbeschouwing is op weg gaan. Daarom werken we met een wegwijzer, kaart en kompas. Aansluitend is er ondersteunend didactisch materiaal dat je kan gebruiken om met begeleiders en leerlingen aan de slag te gaan rond cultuurbeschouwing.
Pakket cultuurbeschouwing
De kaart en het kompas zijn basismateriaal. Hierop staat wat cultuurbeschouwing is en hoe je het aanpakt. Het cahier cultuurbeschouwing (of 'wegwijzer') is vooral bedoeld als inspirerend en verdiepend logboek om jouw eigen cultuurbeschouwende zoektocht als begeleider te registreren. Het staat boordevol inspirerende quotes van binnen en buiten de school en biedt verdiepende wetenschappelijke onderbouwing voor het kader van cultuurbeschouwing.
Het cahier, de kaart en het kompas worden als één pakket verkocht voor 25€ (excl. eventuele verzendingskosten). Via de knop hieronder kan je het materiaal eenvoudig bestellen.
Het cahier (wegwijzer cultuurbeschouwing; zonder kaart en kompas) is ook apart te bestellen bij Garant.
​
Je kan het boek digitaal downloaden en lezen via de knop:
Professionalisering
Elke begeleider die in een FOPEM-school werkt is verplicht om binnen z'n eerste vijf werkjaren in een FOPEM-school de vorming cultuurbeschouwing te volgen.
We bieden jaarlijks een verplichte vorming aan rond cultuurbeschouwing die bestaat uit twee sessies. Daarin leer je de visie en de praktijk van het cultuurbeschouwing kennen en krijg je concrete handvatten die je meteen in je eigen klas kan gebruiken. Bovenal wissel je uit met collega's en groei je door samen te oefenen. De bedoeling van deze vorming is om cultuurbeschouwing heel concreet te maken voor jouw eigen klas- en schoolpraktijk.
Didactisch materiaal
In cultuurbeschouwing hanteren we een viertal belangrijke kaders: de vlieger, de kaart, het kompas en cultuurbeschouwing op school. Het wordt niet benaderd als een afgebakend vak met vaste uren in de week. Cultuurbeschouwing is eerder een praktijk en wordt daarom volgens de vier sporen van het doelgericht ervaringsleren aangeboden. Het aanbod van didactisch materiaal draait rond die vier kaders en vier sporen.
Theorie in een notendop
Om mee aan de slag te gaan
Levensvragen op een kaart: druk de poster af hang die op in het teamlokaal of in de klas. Op die manier is het zowel voor jezelf als voor de kinderen een helpend kader om vragen die opkomen te onderzoeken en te sorteren.
Het invulblad kan je zelf of in de klas gebruiken om je gedachten te sorteren.
Ontdek tal van inspirerende praktijkvoorbeelden, werkvormen, methodieken, leestips om jezelf te verdiepen of om in de klas mee aan de slag te gaan op onze inspiratieblog.
Inzicht krijgen in het innerlijk kompas: op de poster (A3) staat elke laag van het kompas uitgelegd. Je kan deze ophangen in de klas of in het teamlokaal. Op die manier is het zowel voor jezelf als voor de kinderen een helpend kader om vragen die opkomen te onderzoeken en ontrafelen. Er is ook een poster met enkel het kompas erop, zonder uitleg.
Je kan de laagjes van het kompas ook in het groot afdrukken om als materiaal in de klas te gebruiken met kinderen. Het enige wat je moet doen is afdrukken (A3) op stevig papier, uitknippen, een gaatje maken op de witte/grijze stip en deze met een splitpen aan elkaar bevestigen. Het invulblad kan je zelf of in de klas gebruiken om je gedachten te sorteren.
De invulfiche cultuurbeschouwing is een nieuw instrument. Het brengt vragen uit het cahier en het kompas en de kaart als bril samen. Je kan de fiche gebruiken om een verhaal systematisch te belichten en te beschouwen. Deze fiche kan je enkel gebruiken als je de achtergrond van het logboek Wegwijzer cultuurbeschouwing beheerst. Met deze invulfiche kan je bewust en gestructureerd tijd maken voor cultuurbeschouwing in de klas en leer je samen met de leerlingen het beschouwen van cultuur onder de knie te krijgen.
Cultuurbeschouwing implementeren
Hoewel je voor cultuurbeschouwing 2 lestijden (in het lager) krijgt, is het niet terug te brengen tot een afgebakend vak. Het vraagt tijd en interactie. Cultuurbeschouwing vloeit voort uit het dagelijkse leven, afgebakende lessen volstaan dan niet. Het is met andere woorden een praktijk en niet zozeer een vak.
Om cultuurbeschouwing als praktijk te implementeren werk je op vier sporen:
0. Houding begeleider: begeleidersstijl, kritisch-onderzoekende houding
1. Vaste werking: elk schooljaar voor elk kind gegarandeerd
2. Spontane werking: waardegeladen inhouden of gebeurtenissen die de klas binnenkomen en die je verdiept
3. Gestuurd aanbod: wat de leerkracht bewust inbrengt met de bedoeling om in te zetten op cultuurbeschouwing.
​
Deze vier sporen zijn zowel op klas- als overkoepelend schoolniveau relevant.
Meer info over de vier sporen vind je in deze onthoudkaarten.
Je kan het sjabloon hieronder downloaden en invullen voor je school: enerzijds om in kaart te brengen wat er is en versterkt kan worden, anderzijds om te ontdekken wat er te weinig/niet is en je wil uitwerken.
Ondersteuning voor niet-FOPEM-scholen
Wil je cultuurbeschouwing implementeren als levensbeschouwelijke vorming op je school, maar ben je niet aangesloten bij FOPEM?
Dan kan je nog steeds bij ons terecht. We bieden namelijk een implementatiepakket aan voor niet-FOPEM-scholen.
