3. Doelgericht of ervarings-gericht?

Focus op de leerstof of focus op het kind? Ook soms last van deze spanning? Maak dan snel kennis met Jef & Jos!

Duur

Het duurt gemiddeld 45 minuten om de filmpjes te bekijken en de opdrachten te doen.

Materiaal

Leerboekje

Korte inhoud

Naar doelen toe werken lijkt tegengesteld aan het vertrekken vanuit ervaring. De combinatie is belangrijk maar zorgt soms voor wat spanning. Jef & Jos geven taal en herkenbaarheid.

Vorig hoofdstuk 

De ervaringscyclus zorgt voor langdurig en diep leren. Een complex, betekenisvol en geïntegreerd aanbod ondersteunt dat langdurig leren nog meer.

Opdracht: project Australië

Stel je voor... in de kring vertelt een kind enthousiast over een nieuwe serie op Ketnet over een heldhaftige koala uit Australië. De andere kinderen kennen de serie en zijn minstens even enthousiast. Je voelt dat je hier iets mee moet doen. 

  • Hoe kan je de ervaringscyclus stimuleren? Welke activiteiten zijn complex, betekenisvol en geïntegreerd en zou je dan ook aanbieden?

  • Gewoon vanuit de buik: aan welke doelen voor wereldoriëntatie kan je hier werken?

Noteer het in je leerboekje.

Filmpje: introductie op Jef & Jos

Korte inhoud filmpje:

We hadden het over de ervaringscyclus en het belang van een levensecht aanbod. Herinner je de afbeelding met de vogel? We willen vooral klassen en scholen waar kinderen naar die vogel mogen en kunnen gaan en door de begeleider ondersteund worden om erover te leren. Er zijn heel wat manieren om als leraar zo'n proces te begeleiden, daar hebben we het later nog over. Maar je voelt dat dit de essentie is.

 

Echter, enkel ervaringsgericht werken is onvoldoende. Weten waar je naartoe moet en die doelen in je achterhoofd houden zijn minstens even belangrijk. Als gesubsidieerde school moet je de ontwikkelingsdoelen nastreven bij de kleuters en de eindtermen bereiken in het zesde leerjaar. Daar is geen discussie over, dat is gewoon zo. Maar zowel ervaringsgericht werken als doelgericht werken zijn belangrijk om kwaliteitsvol onderwijs te bieden. Het cahier W.O. wil die twee echt verbinden met elkaar.

Deze twee werelden lijken tegengesteld, maar dat is maar schijn. We ontwikkelden het verhaal van Jef & Jos om te tonen dat doelgericht en ervaringsgericht werken elkaar aanvullen en niet zonder elkaar kunnen.

Kennisclip: Jef & Jos en het project Australië

Korte inhoud filmpje:

Jef en Jos zijn twee begeleiders met elk een eigen stijl. Jef werkt ervaringsgericht en vertrekt graag vanuit de leefwereld van de leerlingen. Jos daarentegen verrijkt graag de wereld van de leerlingen door een aantal doelen binnen te brengen (doelgericht). 

Hoewel de twee begeleiders twee (schijnbaar) tegengestelde visies hebben, koesteren ze een gemeenschappelijke waarde: respect voor het kind. Uiteindelijk lukt het Jef en Jos om te starten vanuit de leefwereld van de leerlingen en hun wereld te verrijken (door aan een aantal doelen te werken) in een project. 

De metafoor toont de innerlijke ‘strijd’ van begeleiders tussen het combineren van ervaringsgericht onderwijs met de realiteit van de eindtermen. Door de vijf voelsprieten aan te wenden kan je vanuit een ervaringsgerichte manier ook de onderwijsdoelen binnenbrengen in de klaspraktijk en de leefwereld van de kinderen zodoende verrijken. 

Vragenlijst: jouw eigen Jef & Jos

Voel jij Jef & Jos soms ook discussiëren in je lijf en hoofd? Of heb je er totaal geen last van? Vul onderstaand formulier in om je eigen Jef & Jos wat beter te leren kennen.

Opdracht: Jef & Jos in je kring of ronde

Denk even terug aan het laatste kringgesprek/ronde in je klas met de leerlingen. Hoe balanceerden jouw Jef & Jos toen? Kwamen ze allebei aan bod? Liet je kinderen actief reflecteren, analyseren en van daaruit een plan maken? (= ervaringsgericht) Dacht je aan doelen van rekenen, wereldoriëntatie, taal, etc. en stuurde je van daaruit het proces? (= doelgerichtPlaats je reflectie in de padlet hieronder.

Zwarte vloerlamp

Reflectiemoment

Hoofdstuk 3 is bijna afgerond!

Tijd voor een reflectiemoment.

Neem er je leerboekje bij.

  1. Lees even je leerboekje bij dit hoofdstuk door. Wat komt regelmatig terug? 

  2. Vertel morgen eens aan een collega over Jef & Jos. De kans is groot dat die ook al over deze twee fictieve collega's gehoord heeft. Vraag even hoe je collega in die balans staat.

  3. Waar wil je over een drietal weken staan met het ervaringsgericht werk? Noteer het zo concreet en gedetailleerd mogelijk. 

Hoofdstuk 3 'Jef & Jos' is voltooid! Klik op de pijl om verder te gaan naar hoofdstuk 4 'Cahier W.O.'